Cân và đơn vị vàng

Thông số Linearity trên cân vàng là gì và nên đọc thế nào?

Tác giả: 鑑定師L
Thông số Linearity trên cân vàng là gì và nên đọc thế nào?

Linearity, hay độ tuyến tính, cho biết chỉ thị của cân lệch khỏi quan hệ lý tưởng giữa tải đặt lên và số hiển thị ở các mức tải khác nhau. Đây không phải sai số cố định để cộng hoặc trừ vào từng lần cân; khi bán vàng tại Đài Loan, hãy đọc nó cùng d, e, Min, Max, độ lặp lại, tài liệu của đúng mẫu máy và dấu kiểm định “同”.

Điểm chính của bài

  • Linearity mô tả độ lệch khỏi đường đáp ứng lý tưởng trên dải tải; nó không cho biết tuổi vàng, độ tinh khiết hay giá thu mua.
  • Ví dụ Linearity ±0,02 g không có nghĩa mọi lần cân đều sai đúng 0,02 g hoặc tổng sai số luôn chỉ nằm trong riêng thông số này.
  • d là khoảng chênh giữa hai chỉ thị liên tiếp theo định nghĩa pháp định; Readability là cách nhà sản xuất mô tả độ phân giải hiển thị và thường tương ứng với d ở cân số đơn giản.
  • Hiệu chuẩn độ nhạy có thể điều chỉnh độ dốc của đường đo, nhưng không thể xem đó là thao tác chắc chắn loại bỏ toàn bộ sai số tuyến tính.
  • Khi giao dịch tại Đài Loan, tài liệu kỹ thuật không thay thế dấu kiểm định “同”, việc kiểm tra điểm 0, đơn vị, độ ổn định và phiếu thu mua.

Thông số Linearity trên cân vàng là gì?

Linearity là thông số về độ tuyến tính: mức chỉ thị của cân có thể lệch khỏi đường lý tưởng nối từ tải bằng 0 đến tải lớn nhất tại các điểm trong dải cân.

Tài liệu đào tạo về cân của A&D định nghĩa độ tuyến tính là độ lệch của giá trị đo so với đường thẳng lý tưởng từ 0 g đến mức cân tối đa. Vì vậy, đây là đặc tính của đáp ứng đo ở nhiều mức tải, chứ không phải tên của một nút, đơn vị hay phương pháp kiểm tra vàng.

Trong hồ sơ cân vàng, Linearity thường xuất hiện trong bảng thông số của đúng model. Muốn dùng con số này, cần giữ nguyên dấu ±, đơn vị, dải cân và điều kiện do nhà sản xuất công bố; không lấy thông số của model gần giống để gán cho chiếc cân đang dùng.

Linearity cũng không đo hàm lượng vàng. Cân cho biết khối lượng của mọi thứ trên đĩa, còn tuổi vàng phải dựa trên dấu hàm lượng, hồ sơ và phương pháp kiểm tra vật liệu riêng.

Linearity ±0,02 g có nghĩa là cân luôn sai 0,02 g không?

Không; cách ghi ±0,02 g cho biết độ lệch tuyến tính có thể theo hai chiều trong điều kiện công bố, chứ không nói mỗi kết quả đều lệch đúng 0,02 g.

FAQ chính thức của Shimadzu dùng ví dụ Linearity ±0,02 g để giải thích sai lệch tuyến tính của chỉ thị có thể đạt tới giá trị đã nêu. Dấu cộng và trừ thể hiện độ lệch có thể nằm về hai phía của quan hệ lý tưởng, không phải một khoản cố định luôn phải cộng hoặc trừ.

Con số này cũng không tự trở thành giới hạn của toàn bộ sai số trong mọi lần cân. Kết quả còn chịu ảnh hưởng của độ lặp lại, độ nhạy, vị trí đặt vật, nhiệt độ, rung, luồng khí, điểm 0 và cách vận hành.

Khi xem catalogue, hãy xác nhận mục đó là giới hạn được bảo đảm hay giá trị điển hình, áp dụng cho dải nào và trong điều kiện nào. Thiếu các dòng này thì không nên dùng riêng ±0,02 g để sửa số trên phiếu.

Linearity khác Readability, Repeatability và Eccentricity thế nào?

Linearity cho biết độ lệch ở nhiều mức tải; d là khoảng chênh giữa hai chỉ thị liên tiếp; Readability mô tả độ phân giải hiển thị; Repeatability nói về độ nhất quán khi cân lặp lại; Eccentricity nói về ảnh hưởng của vị trí đặt vật.

Shimadzu tách rõ sai số tuyến tính khỏi độ lặp lại và sai số lệch tâm. Một cân có thể hiển thị đến 0,01 g nhưng vẫn có Linearity lớn hơn 0,01 g; nhiều chữ số hơn không tự chứng minh kết quả chính xác hơn.

Nếu một món được cân lặp lại nhiều lần ở cùng vị trí, dữ liệu đó chủ yếu giúp quan sát độ lặp lại. Muốn đánh giá tuyến tính phải dùng tải chuẩn tại nhiều điểm trong dải theo quy trình phù hợp, không chỉ đặt lại cùng một món vàng.

Khi đọc tem, hãy ghép d với e, Min, Max và cấp chính xác. Các mục này cho biết cấu hình và phạm vi pháp định của cân; Linearity trong tài liệu kỹ thuật không thay thế chúng.

Bốn thông số của cân không thể thay thế cho nhau
Thông sốNội dung phản ánhKhông nên suy ra
LinearityĐộ lệch khỏi phản ứng lý tưởng tại nhiều mức tảiSai số cố định của mọi lần cân
Readability / d (thường tương ứng ở cân số đơn giản)Bước nhỏ nhất giữa hai số hiển thị liên tiếpĐộ chính xác tổng thể bằng d
RepeatabilityMức nhất quán khi cân lại cùng một tảiPhản ứng của toàn bộ dải tải
EccentricityMức thay đổi khi vật nằm ở các vị trí khác nhau trên đĩaTuổi vàng hoặc hàm lượng vàng

Hiệu chuẩn một điểm có xóa hết sai số Linearity không?

Không nên kết luận như vậy; hiệu chuẩn độ nhạy chủ yếu chỉnh độ dốc của đường đo, còn sai số tuyến tính là phần lệch của các điểm so với đường đáp ứng đã chỉnh.

Tài liệu kỹ thuật của Shimadzu phân biệt sensitivity error, tức sai lệch về độ dốc, với linearity error, tức độ lệch của từng điểm đo so với đường đáp ứng sau khi đã hiệu chỉnh độ nhạy. Vì vậy, thao tác CAL đúng cách có thể cần thiết nhưng không phải bằng chứng rằng mọi sai số tuyến tính đã biến mất.

Chức năng zero hoặc tare cũng không khắc phục sai số Linearity. Zero đưa cân về mốc không tải, còn tare trừ khối lượng vật chứa theo chức năng của cân; cả hai không biến một cân có vấn đề thành thiết bị đã được kiểm định.

Nếu số liệu giữa các mức tải có dấu hiệu bất thường, nên ngừng tự chỉnh bằng phép cộng trừ và liên hệ đơn vị có năng lực kiểm tra. Việc thử tại quầy chỉ giúp phát hiện điểm cần làm rõ, không thay thế hiệu chuẩn hoặc kiểm định chính thức.

Vì sao phải kiểm tra Linearity tại nhiều mức tải?

Vì độ tuyến tính mô tả toàn bộ quan hệ giữa tải và chỉ thị, nên một quả cân ở một điểm không thể đại diện cho phản ứng từ tải thấp đến gần Max.

OIML R 76-1 mô tả phép thử cân bằng cách tăng tải từ zero đến Max rồi giảm tải về zero, với nhiều điểm thử gồm Max, Min khi áp dụng và các vùng mà sai số cho phép thay đổi. Cấu trúc này cho thấy đánh giá phạm vi không dựa vào một lần đặt một quả cân.

Một kết quả đúng ở giữa dải không chứng minh các điểm tải thấp và cao cũng có cùng mức sai lệch. Ngược lại, một chênh lệch tại một điểm chưa đủ để tự kết luận cân hỏng nếu chưa kiểm soát quả cân chuẩn, điều kiện môi trường, thời gian ổn định và quy trình.

Người bán vàng không cần tự tái tạo phép thử pháp định tại quầy. Việc thiết thực là nhận diện đúng model, lưu thông số, kiểm tra tình trạng kiểm định và yêu cầu cân lại khi dữ liệu giao dịch không nhất quán.

Làm sao so sánh Linearity của hai cân vàng?

Chỉ nên so sánh giá trị tuyệt đối của Linearity khi hai hãng công bố theo cùng cách và các điều kiện về Max, dải tải, d, môi trường thử và mục đích sử dụng tương đương.

Một giá trị nhỏ hơn có thể là tín hiệu tốt trong điều kiện tương đương, nhưng không đủ để tuyên bố một cân luôn phù hợp hơn. Cân Max 200 g và cân Max 3 kg có thể phục vụ phạm vi khác nhau; việc chỉ xếp hạng một dòng Linearity sẽ bỏ mất bối cảnh.

Hãy kiểm tra đây là giá trị điển hình hay giới hạn bảo đảm, thông số áp dụng trước hay sau hiệu chuẩn, phạm vi nhiệt độ, thời gian làm ấm và đơn vị. Nếu hai hãng dùng cách công bố khác nhau, cần đọc tài liệu gốc thay vì ghép chúng vào một bảng xếp hạng đơn giản.

Đối với giao dịch, còn phải so Min, e, d, cấp chính xác, dấu kiểm định và cách đặt cân. Bảng thông số kỹ thuật không thay thế việc chiếc cân cụ thể được sử dụng đúng phạm vi và có hồ sơ đối chiếu đầy đủ.

Làm thế nào để kiểm tra đúng chiếc cân khi bán vàng ở Đài Loan?

Hãy đối chiếu tài liệu với đúng hãng, mẫu máy và số hiệu thiết bị; sau đó kiểm tra dấu “同”, Max, Min, e, d, đơn vị, điểm 0 và độ ổn định của số hiển thị trước khi ghi trọng lượng.

BSMI cho biết cân điện tử không tự động được dùng trong giao dịch phải qua kiểm định và mang dấu kiểm định “同” sau khi đạt yêu cầu. Dấu này không bảo đảm thao tác luôn hoàn hảo, nhưng là thông tin pháp định khác với Linearity của nhà sản xuất.

Nếu cửa hàng báo giá theo 台錢, hãy giữ nguyên số và đơn vị gốc trên màn hình, rồi ghi phép quy đổi ở dòng riêng. Phiếu nên tách tổng trọng lượng, phần không phải vàng, hàm lượng, trọng lượng tính giá, đơn giá và tổng TWD.

Có thể hỏi bằng tiếng Hoa:「請問這台秤的線性誤差規格、型號、器號、Max、Min、e、d 和檢定標識是什麼?」Câu này yêu cầu làm rõ Linearity, nhận dạng thiết bị, phạm vi, độ chia và dấu kiểm định.

  • Chụp ảnh toàn cảnh chiếc cân, tem thông số và màn hình trong cùng lần cân.
  • Ghi hãng, model, số máy, Max, Min, e, d và cấp chính xác.
  • Mở bảng thông số kỹ thuật hoặc hướng dẫn của đúng model và tìm dòng Linearity cùng điều kiện công bố.
  • Quan sát dấu kiểm định “同”; không dùng catalogue để thay thế tình trạng kiểm định của thiết bị.
  • Xác nhận cân đứng vững, cân bằng, về 0, dùng đúng đơn vị và xử lý bì rõ ràng.
  • Chờ chỉ thị ổn định rồi ghi số hiển thị gốc, thông tin thiết bị và thời điểm cân trên phiếu.

Khi nào nên dừng và yêu cầu cân lại?

Nên tạm dừng khi mẫu máy không khớp với tài liệu, tem hoặc dấu kiểm định không rõ, cân chưa về 0, số hiển thị dao động, đơn vị hoặc phần bì chưa rõ, hay phiếu ghi số khác với số hiển thị gốc.

Tạm dừng không có nghĩa tự kết luận cửa hàng gian lận hoặc cân đã hỏng. Nó chỉ cho biết chuỗi dữ liệu hiện tại chưa đủ để đối chiếu con số trên phiếu với đúng thiết bị, điều kiện và cách tính.

Khi cân lại, hãy dùng chính món vàng và cách xử lý khay như lần đầu, kiểm tra cân đã về 0, chờ chỉ thị ổn định rồi lưu cả kết quả cũ lẫn mới. Nếu kết quả vẫn khác nhau, hãy yêu cầu giải thích kết quả cuối cùng được sử dụng và mọi bước quy đổi đơn vị hoặc làm tròn.

Chỉ tiếp tục ký phiếu khi trọng lượng gốc, phần loại trừ, hàm lượng, trọng lượng tính giá, đơn giá và tổng TWD đều có thể đối chiếu. Linearity là một dữ kiện kỹ thuật, không phải lý do bỏ qua các dòng còn lại.

  • Chỉ thấy quảng cáo Linearity nhưng không biết thông số thuộc model nào.
  • Khối lượng món vàng thấp hơn Min, vượt Max hoặc không rõ cân đang được sử dụng ở dải cân nào.
  • Cân nghiêng, chạm vật khác, chưa về 0 hoặc màn hình chưa ổn định.
  • Thông số bị giải thích thành tuổi vàng, độ tinh khiết hoặc sai số cố định.
  • Màn hình và phiếu dùng đơn vị khác nhau nhưng không ghi phép đổi.
  • Hai lần cân cho kết quả khác nhau nhưng người cân hoặc cửa hàng không lưu cả hai số hiển thị gốc hoặc không giải thích lý do chọn kết quả cuối cùng.

Câu hỏi thường gặp

Linearity có cho biết vàng 9999 hay 750 không?

Không. Linearity mô tả phản ứng đo khối lượng của cân trên dải tải, không phân tích vật liệu và không xác định vàng 9999, 999, 916, 750 hay 585. Tuổi vàng cần được đối chiếu bằng dấu hàm lượng, hồ sơ và phương pháp kiểm tra riêng; cân chỉ đo và hiển thị khối lượng của mọi thứ trên đĩa.

Linearity có giống Readability hoặc độ chia d không?

Không. d là khoảng chênh giữa hai chỉ thị liên tiếp theo định nghĩa pháp định; Readability hoặc minimum display là cách nhà sản xuất mô tả độ phân giải hiển thị và thường tương ứng với d ở cân số đơn giản. Linearity lại nói về độ lệch tại nhiều mức tải, nên không thể dùng các mục này thay thế cho nhau.

Linearity có giống Repeatability không?

Không. Repeatability đánh giá độ nhất quán khi cùng một tải được cân nhiều lần trong điều kiện quy định; Linearity đánh giá phản ứng tại nhiều mức tải trên dải cân. Một thiết bị có thể lặp lại khá ổn định tại một điểm nhưng vẫn cần dữ liệu nhiều điểm để đánh giá tuyến tính.

Linearity ±0,02 g có nghĩa mỗi lần cân lệch 0,02 g không?

Không. Dấu ± cho biết độ lệch tuyến tính có thể theo hai chiều trong điều kiện công bố, chứ không phải mỗi lần đều lệch đúng 0,02 g. Đây cũng không tự là tổng sai số tối đa, vì độ lặp lại, độ nhạy, vị trí đặt vật, môi trường và thao tác vẫn ảnh hưởng kết quả.

Có thể tự cộng hoặc trừ Linearity vào trọng lượng trên phiếu không?

Không nên. Linearity không phải khoản điều chỉnh cố định cho từng kết quả, nên tự cộng hoặc trừ sẽ tạo ra một con số không có cơ sở. Hãy giữ số hiển thị gốc, yêu cầu cân lại khi có nghi vấn và để việc hiệu chuẩn hoặc kiểm định được thực hiện đúng quy trình bởi đơn vị có năng lực.

Khi thấy thông số Linearity của cân vàng, nên ghi lại những gì?

Hãy ghi nguyên giá trị, dấu ±, đơn vị, hãng, model, số máy, Max, Min, e, d, cấp chính xác và điều kiện công bố nếu có. Tại quầy, cũng nên lưu ảnh chụp dấu kiểm định “同”, màn hình sau khi chỉ thị đã ổn định, số hiển thị gốc, đơn vị, thời điểm cân và trọng lượng cuối cùng dùng để tính giá.

Nguồn tham khảo

Nội dung do AI hỗ trợ biên soạn theo quy trình kiểm tra riêng. Báo giá giao dịch luôn lấy tại thời điểm kiểm định thực tế.

Gọi hỏi thu muaGửi ảnh qua LINE